Uncategorized

Tematyka

W ramach projektu opracujemy standard kompleksowej diagnozy psychologiczno-pedagogicznej uczniów z ponadprzeciętnym potencjałem poznawczym, który stworzymy w oparciu o zweryfikowany w badaniach empirycznych model teoretyczny – Kompleksową Ocenę Potencjału Ucznia Zdolnego (KOPUZ). Model sprawdzimy poprzez działania polegające na bezpośrednim wspieraniu uczniów, ich rodzin oraz nauczycieli.

Tematyka programu TalentON II dotyczy takich przedsięwzięć, jak:

• opracowanie modelu teoretycznego diagnozy psychologiczno-pedagogicznej ucznia zdolnego (KOPUZ – Kompleksowa Ocena Potencjału Ucznia Zdolnego);
• przygotowanie wielowymiarowych narzędzi diagnostycznych, które będą dopasowane do wieku uczniów zdolnych objętych wsparciem CDUZ;
• opracowanie standardu działań edukacyjno-specjalistycznych w odpowiedzi na diagnozę KOPUZ;
• stworzenie mapy zasobów metodycznych i instytucjonalnych;
• przeprowadzenie kompleksowej diagnozy uczniów zdolnych – udzielenie bezpośredniego wsparcia uczniom zdolnym. Etap zawiera: KOPUZ, IPF wraz z planem i aktualizacją po roku od diagnozy;
• opracowanie publikacji naukowej z opisem standardu diagnozy psychologiczno-pedagogicznej uczniów zdolnych wraz z rekomendacjami jego wdrażania.

Publikacja będzie zatem prezentowała swoisty standard diagnozy uczniów zdolnych w wieku 9-19 lat i uzupełni zidentyfikowane braki w tym obszarze. Istotnym walorem publikacji będzie opis możliwych instrumentów wspierania uczniów zdolnych w odpowiedzi na zidentyfikowany IPF.

Oprócz powyższych tematyka programu TalentON II dotyczy takich działań rozwojowych, jak:  

• grupowy mentoring w formie warsztatów;
• indywidualny mentoring realizowany przez doktorantów bądź młodych pracowników naukowych;
• konferencje tematyczne „Na Parnasie”– spotkania z osobistościami;
• specjalistyczne webinaria dla uczniów zdolnych;
• videopodcasty promujące psychobiografie wybitnie zdolnych osób.

Tematyka TalentON II to także wsparcie metodyczne, doradcze i szkoleniowe dla nauczycieli oraz pracowników poradni psychologiczno-pedagogicznych (PPP):

• szkolenia dla nauczycieli;
• opracowanie innowacyjnych scenariuszy zajęć;
• działania wdrażające KOPUZ do funkcjonowania PPP.

Zgłoszenia

Skorzystanie z oferowanego przez Centrum Diagnozy Ucznia Zdolnego wsparcia będzie możliwe poprzez przesłanie zgłoszenia do projektu.

Rekrutacja uczniów zdolnych odbędzie się w oparciu o autorskie narzędzie Fundacji Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Lublinie, które zapewnia obiektywność procedury wyboru. Rekrutację przeprowadzi zespół badawczy, w skład którego wchodzą eksperci posiadający doświadczenie w pracy z dziećmi uzdolnionymi.

Zgłoszenia będzie można przesłać poprzez kontakt indywidualny. W procesie rekrutacji będziemy współpracowali ze szkołami (dyrekcjami) z województwa lubelskiego, poradniami psychologiczno-pedagogicznym oraz innymi placówkami czy organizacjami zajmującymi się pracą z osobami zdolnymi.

Trzecia, ostatnia tura rekrutacji trwa do 14 kwietnia 2025 r.

W poprzednich turach rekrutacji wyłoniliśmy 160 uczniów zdolnych – uczestników projektu.

Spotkania dotyczące kompleksowej diagnozy psychologiczno-pedagogicznej uczniów zrekrutowanych w trzecim naborze zaplanowane są na miesiące maj-lipiec 2025 roku.

Opis szczegółów procesu rekrutacji, w tym niezbędne dokumenty, znajdują się w zakładce Diagnoza ucznia -> rekrutacja [kliknij tutaj].

Pytania i odpowiedzi

W tej sekcji zamieszczamy zestawienie najczęściej występujących pytań i odpowiedzi (FAQ), porządkujących kluczowe informacje o Centrum Diagnozy Ucznia Zdolnego oraz przedsięwzięciu TalentON II. W przypadku dodatkowych pytań, prosimy kierować je na adres e-mail: talenton@fundacja-pan.lublin.pl

Odbiorcy

Naszymi działaniami obejmiemy 300 uczniów zdolnych w wieku 9-19 lat (III klasa szkoły podstawowej – ostatnia klasa szkoły ponadpodstawowej), uczęszczających do szkół z terenu woj. lubelskiego, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów wiejskich. Wsparcie adresujemy także do rodziców/opiekunów prawnych uczniów zdolnych. Odbiorcami naszych działań będą również: dyrekcje szkół, nauczyciele, specjaliści szkolni (psychologowie doradcy zawodowi, pedagogowie), oraz pracownicy poradni psychologiczno-pedagogicznych.

Wybrane inicjatywy skierujemy także do szerokiego grona odbiorców. Będą to m.in. videopodcasty promujące psychobiografie wybitnie zdolnych osób, konferencje tematyczne z udziałem osobistości, mapa zasobów metodycznych i instytucjonalnych, jak również publikacja naukowa, w której zaprezentujemy standard diagnozy psychologiczno-pedagogicznej uczniów, rekomendacje, a także możliwe instrumenty wspierania uczniów zdolnych w odpowiedzi na zidentyfikowany indywidualny profil funkcjonalny (IPF).

Narzędzia diagnostyczne, które zastosujemy w ramach funkcjonowania Centrum Diagnozy Ucznia Zdolnego, będą dopasowane do 3 grup wiekowych uczniów zdolnych:

• w wieku 9-11 lat;
• w wieku 12-15 lat
• w wieku 16-19 lat.

Skorzystanie z oferowanego przez CDUZ wsparcia będzie możliwe poprzez przesłanie zgłoszenia do projektu. Rekrutacja uczniów zdolnych odbędzie w oparciu o autorskie narzędzie Fundacji Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Lublinie, które zapewnia obiektywność procedury wyboru. Rekrutację przeprowadzi zespół badawczy, w skład którego wchodzą eksperci posiadający doświadczenie w pracy z dziećmi uzdolnionymi.

Idea

Bazując na literaturze, doświadczeniach z realizacji „Programu wsparcia i rozwoju młodzieży szczególnie uzdolnionej talentON”, a także opracowanego oraz wdrożonego w ramach pilotażowych zajęć „Modelu wsparcia uczniów uzdolnionych społecznie i humanistycznie” zauważyliśmy, że brak kompleksowej oceny zasobów uczniów zdolnych przyczynia się do ich nieharmonijnego rozwoju i obniża ich dobrostan. Dotychczas na poziomie polityki ogólnokrajowej w Polsce nie zostały wypracowane standardy diagnostyczne dla uczniów zdolnych, spójny system identyfikacji czy rozwijania talentów, choć większość krajów posiada takie rozwiązania od co najmniej pół wieku.

Problem braku standardu diagnostycznego w zakresie kompleksowego rozpoznawania zasobów uczniów z ponadprzeciętnym potencjałem poznawczym, jak również braku należytego zaopiekowania uczniów zdolnych (czyli posiadających specjalne potrzeby edukacyjne), jest istotnym zagadnieniem społecznym, gdyż:

• dotyczy od ok. 30 do 50% uczniów zdolnych (por. Dyrda, 2000; Knopik, 2021), co pokazuje masowy charakter zjawiska i wysokie ryzyko zaprzepaszczania wielu wybitnych potencjałów;
• nie doczekał się systemowego rozwiązania na poziomie polityki państwa, np. w ramach różnorodnych instrumentów wsparcia dostępnych jako pomoc psychologiczno-pedagogiczna kierowana nie tylko do uczniów z trudnościami, ale też wyróżniających się posiadanymi zdolnościami (główne formy pomocy psychologiczno-pedagogicznej realizowane są w odpowiedzi na orzeczenia i opinie odnoszące się do niepełnosprawności, trudności w uczeniu się (np. dysleksja, DLD, dyskalkulia) lub zachowań antyspołecznych);
• brak wczesnej i trafnej identyfikacji uczniów zdolnych przyczynia się do redukcji kapitału społecznego i zmniejszenia szans na generowanie i wdrażanie innowacji (ze względu na ograniczoną liczebność innowacyjnych umysłów – nierozpoznanych uczniów zdolnych);
• brak kompleksowej oceny zasobów uczniów zdolnych przyczynia się do nieharmonijnego ich rozwoju i obniża ich dobrostan. Większość współczesnych koncepcji zdolności (Lo i Porath, 2020; Limont, 2011) podkreśla rolę kompetencji emocjonalno-społecznych i osobowościowych jako „katalizatorów” rozwoju zdolności i obszarów służących optymalnemu wykorzystaniu ponadprzeciętnego potencjału poznawczego.

Przyjmując założenie, że dobór odpowiednich form wsparcia ucznia zdolnego powinien opierać się na rzetelnej ocenie zarówno zasobów jednostki, jak i deficytów oraz trudności, proponujemy wypracowanie standardów diagnozy (oceny) opartych na aktualnej wiedzy naukowej.

W odpowiedzi na zaobserwowane wyzwania kontynuujemy, poprzez program TalentON II, ideę zapoczątkowaną w Programie wsparcia talentON I, którą kierunkujemy głównie na opracowanie i zwalidowanie modelu diagnozy uczniów zdolnych z uwzględnieniem analizy czynników środowiskowych.

Idea projektu polega na tym, aby badania empiryczne mające na celu weryfikację modelu teoretycznego KOPUZ były jednocześnie narzędziami bezpośredniego wsparcia uczniów oraz osób zaangażowanych w ich edukację, a więc służyły społecznościom lokalnym. Zwalidowane rozwiązania zostaną przekazane m.in specjalistom szkolnym oraz poradniom psychologiczno-pedagogicznym jako zestaw rekomendacji – standard diagnozy uczniów zdolnych bazujący na paradygmacie opartym na dowodach (evidence based paradigm).

Finansowanie

Projekt finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji i Nauki w ramach Programu „Nauka dla Społeczeństwa II”. Numer umowy: NdS-II/SN/0071/2023/01. Kwota dofinansowania: 1 500 000,00 zł, całkowita wartość projektu: 1 500 000,00 zł. Udział w projekcie oraz wydarzeniach organizowanych w ramach realizacji przedsięwzięcia jest bezpłatny.